Bart Taveirne

Piramide van Maslow als oplossing voor de menselijke problemen

Abraham Maslow en de Piramide van Maslow 

Om zich als gezonde persoonlijkheid te kunnen ontwikkelen moeten, volgens Maslow, een aantal fundamentele menselijke behoeften minimaal bevredigd zijn. Al deze fundamentele behoeften zouden aangeboren zijn. Hieronder volgen enkele voorbeelden. 

Mijn kritische blik

Ik heb toch enkele bedenkingen bij. Alles wat we in ons leven doen, staat in het teken van het najagen van geluk. Maar onderweg wordt het leven ingewikkeld. Voor dieren ligt het anders. Die hebben vooral fysieke behoeften. 

Maagje vol = fijne dag. Bij de mensen werkt het niet zo. Lege maag = probleem. Volle maan = nog meer problemen. 

piramide van Maslow denken

Technologie als oplossing?

Het is de overtuiging van Silicon Valley en Singularity University dat ze met technologie de grote wereldproblemen gaan oplossen. Euh … ik denk het niet. 

Overleven

Van zodra er voor ons overleven gezorgd wordt, dan zijn we niet meer bezig met streven naar dat geluksgevoel. Ook al hebben we alles waar we maar van kunnen dromen, gelukkig zijn we niet. Ondanks alle mogelijkheden tot zelfontplooiing. Blijkbaar werkt er iets niet. Tijd om te onderzoeken wat. 

Zijn conclusie ontbrak

Bij zijn overlijden in 1970 was psycholoog Abraham Maslow nog niet helemaal rond met zijn beroemde hiërarchie van menselijke behoeftes. De piramide zoals we hem -neem ik aan- allemaal kennen, is de piramide die hij in 1943 in Psychological Review presenteerde.

Maar in de laatste jaren van zijn leven werkte Maslow nog aan zijn ideeën voor de ontbrekende top van zijn piramide: zelftranscendentie, het bovenzintuigelijk bewustzijn. Hij zag meditatie, mindfulness en flow als een manier om als individu het ruimer perspectief te zien dat komt met zelftranscendentie. Een model van zelfontplooiing dus. 

De Piramide van Maslow en onze behoeften

piramide van maslow

Wat beschouwen we als een staat van welzijn? 

Simpel gezegd is welzijn een diep gevoel van innerlijk welbevinden. Als je lichaam prettig aanvoelt, dan noemen we dat gezondheid. Zit je mind goed, dan noemen we dat ‘vrede’, rust. Als je emotioneel alles onder controle hebt, dan ervaar je liefde. En als je energie goed zit, dan spreken we over geluk of bliss. Dus we streven naar aangename ervaringen. En om tot die aangename ervaringen te komen, vinden we het noodzakelijk om behoeften te vervullen. 

De “I Love You” Mantra

Voor het vervullen van al je behoeftes, lijkt de I Love You Mantra me de ideale oplossing. In de yoga bv. spreken ze niet over liefde. Ze werken aan het overstijgen van je behoeftes, waardoor je automatisch liefdevol wordt. Zolang we behoeftes hebben pretenderen we dat we liefdevol zijn, maar eigenlijk trachten we onze behoeftes te bevredigen. En dat is mooi op zich. Maar als je je aan de I Love Mantra waagt, dan ervaar je meteen dat we nog vele behoeftes willen vervullen. En zo komen we tot wat Maslow aantoont. 

Wat zijn dan de behoeften of behoeftes van mensen volgens de menselijke piramide van Maslow?

De piramide Maslow is een van de bekendste motivatietheorieën. Het piramidemodel focust maar op een ding: de behoefte vervullen.

De Maslow’s hierarchy of needs is enorm populair geworden, zowel in als buiten de psychologie. Ook in het onderwijs en in marketing wordt de theorie gebruikt.

Ontdek wat de theorie precies in houdt, wat je er mee kunt met betrekking tot je eigen doelen, en hoe je het als mens toepast in je marketingstrategie.

Wat is de piramide van Maslow?

De piramide van Maslow, ook wel Maslow’s hierarchy of needs, behoeftehiërarchie van Maslow, de motivatietheorie, de behoeftepiramide of Maslow’s theorie genoemd.

Abraham Maslow was een pionier psycholoog

Maslow was als mens een beetje een rebel was. Hoewel sommige stromingen in die tijd zich concentreren op problematisch gedrag, was Maslow vooral geïnteresseerd in wat mensen gelukkig maakt.

Maslow introduceerde voor het eerst zijn concept van een behoeftehiërarchie in zijn paper uit 1943 “A Theory of Human Motivation” en zijn daaropvolgende boek Motivation and Personality.

Boeken over de piramide van Maslow 

A Theory of Human Motivation

Maslow’s theorie is een piramidemodel. De theorie beschrijft in vijf fasen wat de mens motiveert en focust op het vervullen van de behoefte / behoeften. Deze behoeftepiramide van Maslow suggereert dat mensen gemotiveerd zijn om in basisbehoeften te voorzien voordat ze verder gaan met andere, meer geavanceerde behoeften of het vervullen van een specifieke behoefte. 

Gebaseerd op wat mensen willen, zal één bepaalde behoefte groter zijn dan andere. Het verlangen naar liefde kan bijvoorbeeld sterker zijn dan het verlangen naar onderdak. Voor die behoefte werken we dus harder dan voor andere.

Ja, geloof het of niet, zelfs die kattenfilmpjes op Youtube hebben een hoger doel: verveling tegengaan, of misschien je gewoon laten glimlachen op een grijze maandagochtend. 

Over het algemeen kan elke behoefte worden samengevat in een van de vijf benoemde behoeften.

piramide van Maslow

Maslow Piramide, technologie en behoeften

Nichol Bradford, CEO en oprichter van Willow Group, sprak tijdens haar zomerverblijf op Singularity University met experts en visionairs en het overtuigde haar dat de meest serieuze problemen van de mensheid niet technisch van aard zijn. Nee, ze zijn menselijk.

Technologie zal nooit de uitweg zijn voor de grote uitdagingen waar we vandaag als mensheid voor staan. Tenminste, niet zonder onszelf te overstijgen en verder dan ons eigen individuele welzijn naar de noden van ons allemaal te kijken. 

Maslow voelde dat we gedachten over onszelf als eilanden moesten overstijgen. We moeten onszelf zien als een deel van een groter universum om de gemeenschappelijke prioriteiten te ontwikkelen die ervoor kunnen zorgen dat de mensheid kan overleven.

Hetzelfde geldt ook voor bedrijven. Bedrijven hebben ook behoeften en verschillen in zoverre van mensen dat ze geen inherent bestaansrecht hebben. Ze zijn er alleen om menselijke behoeften te dienen.

Gezien de belangrijkheid van die collectieve intelligentie en collectief bewustzijn suggereert Maslows werk dat bijvoorbeeld meditatie, dat door een app als Headspace nu populair wordt gemaakt als een methode om je geest te optimaliseren, juist van levensbelang is als we hopen als mensheid voort te blijven leven. 

Vijf fasen: alle behoeften in een piramide

De motivatietheorie en behoeftehiërarchie van Maslow bestaat uit vijf fasen. De theorie van Maslow wordt meestal weergegeven als een piramide. De laagste niveaus van de piramide bestaan uit de meest elementaire behoeften, terwijl de meest complexe behoeften bovenaan de piramide staan. Naarmate iemand de piramide opgaat, worden behoeften steeds psychischer en socialer.

1) De fysiologische behoefte van de mens: uitleg

Dit zijn de behoeften die nodig zijn om te blijven leven. Deze basisbehoeften worden vereist door alle dieren en zijn ook de primaire focus en eerste levensbehoefte van zuigelingen.

Naast de primaire levensbehoeften van voeding, zuurstof en warmte, omvatten de fysiologische behoeften ook zaken als onderdak en kleding.

2) De veiligheidsbehoefte van de mens: uitleg

Naarmate we naar het tweede niveau van de behoeftenhiërarchie van Maslow gaan, worden de eisen een beetje complexer.

Op dit niveau worden de behoeften aan veiligheid belangrijk. Denk hierbij aan gezondheid, persoonlijke veiligheid, veiligheidsnetten bij schade/ongeval, en financiële zekerheid.

Het vinden van een baan, het afsluiten van een zorgverzekering, geld overboeken naar je spaarrekening en verhuizen naar een veiligere buurt zijn hier voorbeelden van. 

3) De social behoefte: uitleg

De sociale behoeften in de hiërarchie van Maslow omvatten dingen als liefde, acceptatie en erbij horen.

Op dit niveau stuurt de behoefte aan emotionele relaties aan tot menselijk gedrag. Aan deze behoeften wordt meestal voldaan door het hebben van vrienden, familie en een partner, maar ook gemeenschapsgroepen en religieuze organisaties behoren tot de opties.

4) Eigenwaarde: uitleg 

Op het vierde niveau in de hiërarchie van Maslow vind je de behoefte aan erkenning, waardering en respect.

Voor eigenwaarde is er zelfrespect nodig, evenals respect van de mensen om je heen. Je wilt gewaardeerd en gerespecteerd worden door andere personen.

Maslow geloofde dat er twee versies van eigenwaarde voor individuen zijn. De ene is de “lagere” versie en de andere “hogere” in de piramide:

  • In de “lagere” versie van eigenwaarde zoek je respect van anderen door status, erkenning, roem en aandacht.
  • Bij de “hogere” versie zoek je zelfrespect door kracht, competentie, trots, onafhankelijkheid en zelfvertrouwen.

5) Zelfactualisatie: uitleg

Bij zelfactualisatie bereik je je ware potentieel. Het kan ook worden omschreven als zelfontdekking, zelfrealisatie of zelfverwerkelijking.

De ene persoon wil misschien de beste worden in zijn of haar werkgebied, een ander kan zich richten op het worden van de beste vader die hij kan zijn.

Maslow geloofde dat dit het laatste niveau van psychologische ontwikkeling voor iemand was. Dit kan volgens hem alleen worden bereikt als eerst aan alle andere behoeften is voldaan.

Hij noemde de top van de piramide de ‘groeibehoefte’. Deze behoeften komen niet voort uit een gebrek aan iets, maar eerder uit een verlangen om als persoon te groeien.

Gefeliciteerd – je hebt de top van de piramide van Maslow bereikt!

piramide van Maslow

Doel van de Maslow piramide

De hiërarchie van de Maslow piramide is bedoeld als model om de groei en ontwikkeling bij de mens te volgen, beginnend bij baby’s die ernaar streven alleen in hun primaire basisbehoeften te voorzien, tot volwassene.

Doorgaans bereiken mensen verschillende stadia van de hiërarchie in hun leven, en op verschillende momenten kunnen ze in een bepaald stadium een tekort ervaren (denk aan erkenning, waardering, veiligheid, …). Wanneer dit gebeurt, zal iemand vaak tijdelijk het streven naar een hoger stadium in de piramide staken om aan die ene tekortkomende behoefte te voldoen. Zo begint de zelfontplooiing. 

En wat als er tekortkomingen op behoeften zijn?

Niet iedereen bereikt de top van de piramide. Armoede, ziekte en andere factoren kunnen de ontwikkeling van een persoon in de piramide van Maslow verstoren. Om maar enkele voorbeelden aan te halen. 

Maslow zei dat het ontbreken van behoeften in verschillende stadia van de piramide tot ziekte kon leiden, met name psychiatrische aandoeningen of geestelijke gezondheidsproblemen.

Maslow geloofde dat personen van wie de fysiologische behoeften niet worden vervuld, kunnen overlijden of extreem ziek worden.

Wanneer niet aan de veiligheidsbehoeften wordt voldaan, kan posttraumatische stress optreden.

Tekortkomingen op sociale behoeften zouden ertoe kunnen leiden dat individuen worstelen met het aangaan en onderhouden van belangrijke relaties.  Personen die geen sociaal contact hebben, kunnen een depressie krijgen of angst ervaren.

Gebrek aan waardering kan ook bijdragen aan depressie en angst, en kan ertoe leiden dat mensen een minderwaardigheidscomplex ontwikkelen.

Aldus Maslow dan. Hier is nooit iets over bewezen.

Conclusie

Tegenover de overtuiging van Silicon Valley en Singularity University dat ze met technologie de grote wereldproblemen gaan oplossen, stelt innovatie-onderzoeker en denker Mixel Kiemen: “Concepten als digitalisering, virtuele wereld en artificiële ontwikkeling worden als modern beschouwd. Maar dat zijn ze niet. 

Om de huidige radicale uitdaging te begrijpen, is het nodig in te zien dat dat fundamentele wetmatigheden zijn die de evolutie van ons sociaal weefsel hebben bepaald. En de rijkheid van dat sociaal weefsel bepaalt deels onze intelligentie.”

Mixel: “Vandaag de dag zie je dat we zo’n intelligent rijk sociaal weefsel aan het krijgen zijn, dat de grenzen van onze eigen cognitieve capaciteiten zijn bereikt. Heel wat van de problemen die op ons afkomen, kunnen wij als individu niet meer aan. Dat wil zeggen dat je naar collectieve intelligentie moet gaan.”

Dat maakt dat Maslows ontbrekende top, zelftranscendentie, met recht ons allen kan redden.

Collectieve intelligentie en collectief bewustzijn gaan zeker nog terugkeren in mijn volgende artikels en nieuwsbrieven.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *