Bart Taveirne

Waarom hyperventileren we?

Wat is hyperventileren?

Hyper is “te veel”, en ventilatie is “ademen”. Hyperventilatie betekent dat niet ademt in functie van wat goed is voor je lichaam. Daardoor raakt de verhouding tussen zuurstof en kooldioxide (CO2) in het bloed uit balans.

Er bestaan twee vormen:

De eerste is acute hyperventilatie (aanval). Vrij plotseling begin je zwaar te respireren. Je snakt naar zuurstof. Je raakt de controle  over de ademhaling kwijt en krijgt een HV-aanval, gepaard gaande met paniek. Geen leuk gevoel. Dit kan ontstaan door angst, koorts, spanningen, klachten, .. 

Daarnaast is er chronische hyperventilatie. Daarbij heeft iemand de gewoonte gekweekt om voortdurend verkeerd te ademen. En dan hebben we geen voorraad aan CO2 (koolzuurgas) genoeg in het lichaam.

Zoals alles, is het allemaal een kwestie van balans.

chronische hyperventilatie

Hyperventileren vs sporten

Hyper-ventilatie betekent dat je te snel ademhaalt (meestal via de mond). Je ademhaling is niet in verhouding met de inspanning die je levert. Bij sporten is het bijvoorbeeld normaal dat je sneller ademhaalt, maar bij hyperventilatie (aanval) adem je te snel zonder dat je een fysieke inspanning levert. Zo ontstaan verschillende lichamelijke of zelf psychische klachten, zoals bv. stressklachten, angstklachten, burn-out en depressie. 

Intensiteit:

Dus je kan last hebben van acute hyperventilatie (aanval) of chronische. De hyperventilatie symptomen zijn verschillend qua intensiteit tussen de acute en chronische.

Hyperventilatie oorzaak

Ademhalen gaat normaal gesproken vanzelf, we hoeven er niet over na te denken. Echter kan de ademhaling ontregeld raken door psychische spanningen of angst. Het lichaam maakt dan de stresshormonen adrenaline en cortisol aan. Het maakt zich als het ware klaar voor de aankomende druk. Hierdoor ga je sneller in- en uitademen en ook je hartslag omhoog.

Begrijpen waarom

Om te begrijpen waarom iemand chronische hyperventilatie heeft , moet je iets begrijpen van hoe de ademhaling gestuurd wordt. Daarvoor moeten we naar het ademhalingscentrum kijken. 
Het ademhalingscentrum zit in de hersenstam, en reguleert het respireren. Het is altijd actief, slaapt nooit. Dat is de reden dat we niet kunnen vergeten te ademen, en eigenlijk nooit op onze ademhaling hoeven te letten.
Het ademhalingscentrum kijkt vooral naar de concentratie koolzuurgas (CO2). Daarvoor maakt het gebruik van sensoren. Zo zitten er sensoren in de halsslagaders. Die sensoren meten vooral CO2. 

chronische hyperventilatie

Doel ademhalingscentrum

Het doel van het ademhalingscentrum is de hoeveelheid CO2 in het bloed constant te houden. Het centrum probeert het CO2-niveau vast te houden. Daar stuurt het op. De werkelijkheid zal altijd iets afwijken van wat ons centrum vindt dat het zou moeten zijn. Maar dreigt het te sterk af te wijken van de betrachting, dan grijpt het centrum in. Dan ga je bijvoorbeeld zwaarder ademen om zo extra koolzuurgas weg te blazen.

Voorbeeld: als je gaat sporten

Je hoeft dan niet zelf bewust je respiratie aan te passen omdat je opeens heel veel CO2 maak. Dat doet het ademhalingscentrum voor je. Het centrum merkt dat de productie van koolzuurgas omhoog gaat, en als vanzelf ga je wat zwaarder ademen. Daardoor adem je meer koolzuurgas uit, en daalt de hoeveelheid koolzuurgas weer naar de waarde die het ademhalingscentrum als de ideale waarde ziet.

Concreet: waarom moeilijk ademhalen?

Bij chronische ‘HV’ is het ademhalingscentrum ontregeld. Wat betekent dat? Dat betekent dat het ademhalingscentrum een lage concentratie CO2 als normaal ziet. Het probeert zich aan die lage concentratie vast te houden. 
Iemand die rustig ademt heeft ongeveer 40 mmHg (kwikdruk) aan koolzuurgas in het rode lichaamsvloeistof. Iemand die chronische ‘HV’ heeft zit daar ver onder. 

Let wel ..

Het ademhalingscentrum werkt nog steeds prima. Alleen staat het op een veel te lage waarde ingesteld.

Symptomen chronische hyperventilatie

Tijdens hyperventilatie is het zuurstofgehalte te hoog en koolzuurgehalte te laag. Hierdoor kun je de volgende (veelvoorkomende) symptomen of klachten ervaren:

  • een benauwd gevoel (bv. in de borst)
  • duizeligheid, misselijkheid
  • kortademigheid
  • tintelingen rond mond of in vingers
  • vermoeidheid
  • overmatig transpireren
  • hartkloppingen
  • keelpijn

De symptomen kunnen beangstigend zijn, maar zijn (meestal) niet gevaarlijk.

chronische hyperventilatie

Chronische hyperventilatie en stress

Hyperventilatie kan het gevolg zijn van (chronische) stress. Allerhande klachten en situaties kunnen onaangename spanning veroorzaken. Die spanning beïnvloedt het ademhalingscentrum, hebben we gezien. Je respiratie versnelt, maar vertraagt ook weer als de spanningsfactoren zijn verdwenen. Bij chronische tensie is dit niet het geval. Je kunt dan voortdurend een versnelde ademhaling hebben.

Chronische hyperventilatie verhelpen

Omdat CHV vaak ontstaat door psychische klachten (bv. angst) is het belangrijk om deze klachten te verhelpen. We kunnen samen bepalen waar de klachten vandaan komen en een oplossing vinden. Wanneer hyperventilatie bijvoorbeeld veroorzaakt wordt door spanningen, kunnen we jou specifieke ademhalingsintervallen meegeven. Heb je hulp nodig? 

Heb je andere specifieke klachten? Of heb je andere vragen? Bel of mail ons. Of bezoek leer module 6 onze website.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *